----------------------------------------------
http://www.google.com.tr/url?q=http://saryerlozanmbadillerderne.blogspot.com/2009/03/saryer-lozan-mubadiller-dernegi.html&sa=U&ei=FmWqTqj7LMGohAeH6NXyDw&ved=0CBEQFjAB&sig2=gq43pPwdQyM6LlqZGYqoWw&usg=AFQjCNGTKxUx16yG9XkSr4VK8h1_wPPIUw
MÜBADELE NEDİR-------------------------------1910 ile 1922 yılları arasında,
Osmanlı Devletinin çöküşü, Balkanlar’daki yüzlerce yıllık vatan topraklarının yitirilmesi, 1. Dünya Savaşı, yurdun düşman işgaline uğraması ve Kurtuluş Savaşı sonunda Türkiye Cumhuriyetinin kurulması gibi birçok tarihi olay yaşandı.
Bu sancılı yıllar,
Türk milletinin yanı sıra Osmanlı İmparatorluğunun yüzlerce yıllık vatandaşları olan Rum halkı için de büyük acılar içinde geçti.
Balkan Savaşı sonrasında yüz binlerce Müslüman Türk, savaşta yenik düşen Osmanlı ordusunun peşi sıra sonsuz acılar içinde doğdukları toprakları terk ederek Anadolu ‘ya sığındı
.Benzer trajedi, 1922 yılında Kurtuluş Savaşında yenik düşen Yunan ordusuyla beraber Anadolu’yu terk eden Ortodoks Rumların başına geldi.
Bir ay gibi kısa bir süre içinde yüz binlerce Ortodoks Rum Yunanistan’a sığındı.
Yunanistan’ın nüfusu bir anda dörtte bir oranında arttı.
Bu durum Yunanistan’da büyük sıkıntılara ve kaosa yol açtı.
Lozan Barış Konferansı toplandığında öncelikle sığınmacılar ve esirler konusu ele alındı.
İngiltere temsilcisi Lord Curzon’un teklifi ve Milletler Cemiyeti görevlisi Nansen’in raporu doğrultusunda;
Yunanistan’da yerleşik Müslümanlarla Türkiye’de yerleşik Ortodoks Rumların zorunlu göçünü öngören Mübadele Sözleşmesi imzalandı.
Bu sözleşme uyarınca;
İstanbul’daki Ortodoks Rumlar ile Batı Trakya’daki Müslümanlar hariç Yunanistan’da yerleşik bütün Müslümanlar Türkiye’ye,
Türkiye’de yerleşik bütün Ortodoks Rumlar Yunanistan’a gönderildi.
Mübadele sözleşmesinin kapsamına 18 Ekim 1912 tarihinden sonra yurtlarını terk etmiş olanlar da alınarak mülteciler sorununa bir çözüm bulunmuş oldu---------------------------------------------------------------------------------------
MÜBADİLMİ ****
MUHACIRMI---------------------------------------------------------?
Mübadele, bilhassa Müslüman Türkler için sıradan bir göç olayı değildir.
Türk Mübadiller,
ata topraklarında bırakmaya mecbur kaldıkları ev, bark, bahçe, dükkan ve arazilerine karşılık
Türkiye’den kaçan Rumlar’dan kalan arazilerin bir bölümünü almışlardır
. Dolayısıyla bilinçli hiçbir mübadil, “muhacir” sıfatını kabul etmez,
her fırsatta bu sıfatı reddederek “mübadil” sıfatını taşıdığını muhataplarına ısrarla ANLATIR
-------------------------------------------------------------------
adana-8440,afyon-1045,aksaray-3286,amasya 3844,ankara 1651,antalya 4920,artvin 46,aydın 6630,balıkesir 37174,bayazıt 2856,bilecik 4461,bitlis 3360,bolu 194,burdur 448,bursa 34543,çanakkale 11638,çankırı .yok,çorum 1570,cebeli bereket 2944,denizli 2728,d.bakır 484,edirne 49441,elaziz 2124,erzincan 116,erzurum 1095,eskişehir 2567,giresun 623,g.hane 811,gaziantep 1330,hakkari 310,ısparta 1175,içel 1037,istanbul 36487,izmir 31502,kars 2512,kastamonu 842,kayseri 7280,kırklareli 33119,kırşehir 193,kocaeli 27687,konya 5549,kütahya 1881,malatya 76,manisa 13829,maraş 1143,mardin 200,mersin 3330,muğla 4968,niğde 15702,ordu 1248,rize.yok,samsun 22668,siirt..yok,sinop 1189,sivas 7539,şebinkarahisar 5879,tekirdağ 33728,trabzon 404,tokat 8218,urfa 290,van 275,yozgat 1635,zonguldak 1285,
TOPLAM SAYI:463.534 (1921 VE 1928 ARASI GELEN MÜBADİL SAYISI
Yunanistan’dan Gelecek Mübadillerin Yerleştirilecekleri Bölgeler
Bu bölgelerin merkezleri ise Samsun, Tekirdağ, Balıkesir, İzmir, Bursa, İstanbul,
İzmit, Antalya, Konya, Adana olarak belirlenmiştir. Buralarda Hilal-i Ahmer (Kızılay)
temsilcileri de görev almıştır(Çapa, 1988: 243). Mübadele yoluyla geleceklerin
çoğunluğu Yunanistan’ın Makedonya ve Teselya gibi dağlık kesimlerinde
yaşıyorlardı(Tesal, 1998: 307). Bu nedenle uğraş alanlarıyla ilgili bölgelere
yerleştirilmelerine karar verilmiş ve tütüncü, çiftçi ve bağcı-zeytinci olarak
ayrılmışlardır(Çapa, 1988: 243). Uğraşalanlarına göre yerleştirilen mübadillerin sayıve
yer olarak dağılımlarıaşağıdaki tabloda gösterilmiştir
Çizelge 4.2. Mübadillerin Uğraştıklarıİşlere göre Yerleştirildikleri Bölgeler
Meslek Yerleştirilen Göçmen Sayısı Yerleştirildiği Yer
Tütüncülük 30.000 kişi Samsun ve çevresi
Diğer 40.000 kişi Malatya ve çevresi
Diğer 43.500 kişi Amasya, Tokat, Sivas ve çevresi
Diğer 64.000 kişi
Manisa, İzmir, Menteşe, Denizli ve
çevresi
Diğer 90.000 kişi
Çatalca, Tekirdağlivalarıile Kırklareli
havalisine
Diğer 55.000 kişi Antalya ve çevresine
Diğer 50.000 kişi Ayvalık, Edremit, Mersin ve çevresi
Kaynak : Çapa, 1988: 243.
BatıMakedonya’daki mübadillerin Selanik’e nakledilmeleri için Demiryolları
İdaresi ile protokol yapılmıştır. Bu protokole göre köylerde oturan Müslümanlar,
kendilerine en yakın tren istasyonuna karayolu ile gideceklerdi. Göçmenler Kayalar ve
Kozan’da bulunan Muhtelit Tali Komisyonların güvencesi altında yolculuk yapmışlar
ve yol üzerinde 25 km. aralıklarla kamplar oluşturulmuştur (İpek, 2000: 44). Trenlerle
en yakın limanlara taşınan göçmenlerin Türkiye’ye nakillerinin gemilerle yapılmasına
karar verilmişti. Bunun için bir ihale açılmışve ihaleyi Lloyd Tristino Kumpanyası
kazanmıştır (Arı, 1995: s. 38). Ancak devletin az miktarda olan kaynaklarının yurt
dışına çıkacak olmasından dolayıhalk tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Bunun üzerine
İmar ve İskân Vekaleti ihaleyi iptal etmişve Türk vapur sahipleri ve Seyr-i Sefain
arasında bir antlaşma yapılarak nakliyatın Türk vapurlarıyla yapılmasına karar
verilmiştir. Taşıma ücretleri mübadillerin kendilerine aitti ve 100 kg’dan fazla olan
eşyalarıayrıca ücrete tabi tutulmuştur. Sekiz yaşından küçük çocuklar ücrete tabi
tutulmamıştır. Yardıma muhtaç olan göçmenlerin nakil ücretleri Türk Hükümeti
tarafından karşılanmıştır. İaşe ücretleri ise Hilal-i Ahmer Cemiyeti tarafından
ödenmiştir(Arı, 1995: 84). Mübadillerin tahliye ve boşaltım iskeleleri Yunanistan’da
Selanik, Kavala, Hanya ve Resmo limanları; Türkiye’de İstanbul, Samsun, İzmir,
Antalya ve Mersin limanlarıolarak belirlenmiştir (İpek, 2000: 42). Ancak mübadele
esnasında Ayvalık, Mudanya, Bandırma, Erdek, Gelibolu, İzmit, Fethiye, Çeşme, Urla,
Tekirdağ, Tuzla, Çanakkale, Sinop, Giresun ve Polathane liman ve iskeleleri de
kullanılmıştır.
BatıMakedonya’daki mübadillerin Selanik’e nakledilmeleri için Demiryolları
İdaresi ile protokol yapılmıştır. Bu protokole göre köylerde oturan Müslümanlar,
kendilerine en yakın tren istasyonuna karayolu ile gideceklerdi. Göçmenler Kayalar ve
Kozan’da bulunan Muhtelit Tali Komisyonların güvencesi altında yolculuk yapmışlar
ve yol üzerinde 25 km. aralıklarla kamplar oluşturulmuştur (İpek, 2000: 44). Trenlerle
en yakın limanlara taşınan göçmenlerin Türkiye’ye nakillerinin gemilerle yapılmasına
karar verilmişti. Bunun için bir ihale açılmışve ihaleyi Lloyd Tristino Kumpanyası
kazanmıştır (Arı, 1995: s. 38). Ancak devletin az miktarda olan kaynaklarının yurt
dışına çıkacak olmasından dolayıhalk tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Bunun üzerine
İmar ve İskân Vekaleti ihaleyi iptal etmişve Türk vapur sahipleri ve Seyr-i Sefain
arasında bir antlaşma yapılarak nakliyatın Türk vapurlarıyla yapılmasına karar
verilmiştir. Taşıma ücretleri mübadillerin kendilerine aitti ve 100 kg’dan fazla olan
eşyalarıayrıca ücrete tabi tutulmuştur. Sekiz yaşından küçük çocuklar ücrete tabi
tutulmamıştır. Yardıma muhtaç olan göçmenlerin nakil ücretleri Türk Hükümeti
tarafından karşılanmıştır. İaşe ücretleri ise Hilal-i Ahmer Cemiyeti tarafından
ödenmiştir(Arı, 1995: 84). Mübadillerin tahliye ve boşaltım iskeleleri Yunanistan’da
Selanik, Kavala, Hanya ve Resmo limanları; Türkiye’de İstanbul, Samsun, İzmir,
Antalya ve Mersin limanlarıolarak belirlenmiştir (İpek, 2000: 42). Ancak mübadele
esnasında Ayvalık, Mudanya, Bandırma, Erdek, Gelibolu, İzmit, Fethiye, Çeşme, Urla,
Tekirdağ, Tuzla, Çanakkale, Sinop, Giresun ve Polathane liman ve iskeleleri de
kullanılmıştır.
Dedelerinizin Selanik'ten ve Selaniğe bağlı diğer yerlerden Nüfus değişimi (Mübadele) döneminde geldiği kayıtlara ulaşım yolu aşağıda linkini verdiğimiz Devlet arşivlerine üye olup bu adımları sırasıyla izlerseniz ilk önce Cumhuriyet Arşivi Katalogları ( Kataloglara Giriş) sonrasında önünüze çıkacak Katalog Tarama ( Fon Adına Göre) bölümüne girerek aranacak (Fon Adı) yere ( Muhtelit Mübadele Komis
yonu Tasfiye Talepnameleri ) ni getirerek altındaki ifade (Aranacak İfade) ve yerlere büyüklerinizin geldiği köyü kazayı ve mahalleyi yazmanız gerekmektedir. Tek harf değişikliği yanlışlığı bile yüzbinlerce kayıt olduğu için aradığınız yeri bulamamanıza sebep olacaktır köy, mahalle ve kaza kayıtlarınız çıktığı zaman çıkan sayfalarca kayıtlardan size ait olanı bulabilmek için Selanik'ten gelen aile büyüklerinizin ve babasının aile reisinin ismini, lakabını ve mesleğinide iyi bilmeniz gerekmektedir hepinize kolay gelsin. Bulduğunuz belgeleri almak için Cumhuriyet arşivleri Ankara'dadır..http://www.devletarsivleri.gov.tr/katalog/
Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü - Arşiv Katalogları Katalog tarama servislerini kullanabilmek için ücretsiz olarak kayıt olabilirsiniz. Kayıtlı kullanıcı olmanız halinde, burada yapmış olduğunuz katalog taraması sonucunda elde ettiğiniz bilgileri araştırma dosyanıza kayıt edebilir ve daha sonra ekleme ve çıkartmalar yapabilirsiniz.Katalog tarama sonucu elde edip araştırma dosyanıza kaydettiğiniz bilgilerin belgelerine arşivlerimize gelerek ulaşabilirsiniz
